Istotne czynniki, które mogą wpływać na rozwój Grupy to:

Czynniki Zewnętrzne

Sytuacja makroekonomiczna w Polsce i na świecie

Eurostat prognozuje¹, że wzrost PKB Polski w 2014 r. wyniesie 2,5% (podczas gdy prognozowana średnia dla UE wynosi 1,4%), natomiast w 2015 r. 2,9% (wobec prognozowanej średniej dla UE 1,9%). Wyższa dynamika wzrostu polskiej gospodarki stwarza korzystne warunki zarówno dla wzrostu cen akcji spółek notowanych na GPW, jak i dla większego zainteresowania papierami wartościowymi notowanymi na GPW ze strony krajowych i międzynarodowych inwestorów. Istotnym czynnikiem dla rozwoju GPW jest także sytuacja gospodarcza na świecie i warunki panujące na zagranicznych rynkach finansowych, które mogą wpływać na postrzeganie polskiej gospodarki i rynku finansowego przez inwestorów zagranicznych.

Sytuacja gospodarcza ma zatem bezpośredni wpływ na aktywność emitentów na rynku pierwotnym i wtórnym, jak i na poziom obrotów, przede wszystkim na rynku akcji, a także na wysokość przychodów z tych segmentów. W 2013 r. przychody z obrotu na rynku akcji stanowią ok. 38% przychodów ogółem, a przychody z całego rynku finansowego to 72,3% przychodów ogółem.

Zmiany infrastrukturalne, legislacyjne i regulacyjne

W grudniu 2013 r. weszła w życie ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych dotycząca reformy systemu emerytalnego. Wprowadziła ona zakaz dla OFE inwestowania w obligacje Skarbu Państwa jak i inne instrumenty dłużne gwarantowane przez Skarb Państwa. Na jej mocy 3 lutego 2014 r. doszło do przeniesienia 51,5% aktywów zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych na dzień 31 stycznia 2014 r., czyli 153,15 mld zł do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (na co składały się głównie obligacje gwarantowane przez Państwo oraz gotówka). Po przeniesieniu części środków do ZUS, aktywa OFE wynoszą około 145 mld zł, z czego ok. 87% to aktywa akcyjne, a ok. 8% to obligacje nieskarbowe.

Ustawa w nowym kształcie nakłada na OFE obowiązek utrzymywania minimalnego poziomu inwestycji w akcje na poziomie 75% wartości aktywów do końca 2014 r., 55% do końca 2015 r., 35% do końca 2016 r. oraz 15% do końca 2017 r. Dokonano także zmiany wielkości składki przekazywanej do OFE. Obecnie wynosi ona 2,92% wynagrodzenia brutto (w porównaniu do 2,8% w 2013 r.). Dodatkowo ustawa zwiększyła limit inwestowania OFE w instrumenty finansowe notowane w walucie innej niż krajowa (inwestycje zagranicznej OFE) z dotychczasowych 5% do 10% w 2014 roku, 20% w 2015 roku i 30% w kolejnych latach. Obecnie trwają prace nad rozwiązaniami legislacyjnymi umożliwiającymi OFE pożyczanie papierów wartościowych na rynku publicznym a także zabezpieczanie przed ryzykiem z wykorzystaniem instrumentów pochodnych notowanych na krajowym rynku regulowanym i rozliczanych przez centralną izbę rozliczeniową.

Zaangażowanie OFE w akcje polskich spółek notowanych na rynku regulowanym GPW na dzień 31 grudnia 2013 r. wyniosło 120,5 mld zł, co stanowiło 40,2% wartości krajowych akcji będących w wolnym obrocie na GPW. Każdego roku, do 2013 r., OFE notowały napływ aktywów i w ślad za tym rokrocznie bilans akcji kupionych i sprzedanych przez nie na GPW był dodatni, co pozytywnie wpływało na wyceny spółek.
W przyszłości OFE zaczną doświadczać odpływów aktywów, co może skutkować większą podażą akcji z ich strony na GPW. Zjawisko to zacznie występować tym szybciej i z tym większą intensywnością będzie się rozwijać, im mniej Polaków zdecyduje się na pozostanie w OFE. Każdy dotychczasowy członek OFE, w okresie od 1 kwietnia do 31 lipca 2014 r., będzie mógł podjąć decyzję czy kolejne jego składki emerytalne mają być przekazywane dalej do OFE, czy też w całości do ZUS.

Zmiana polityki inwestycyjnej OFE wynikająca z ww. ustawy może istotnie wpłynąć na aktywność tej grupy inwestorów na GPW, a w związku z tym na płynność rynku wtórnego GPW, na wyceny spółek i na aktywności emitentów na rynku pierwotnym. OFE mogą dążyć do większej dywersyfikacji portfela, co może skutkować zmniejszaniem ich zaangażowania w akcjonariacie spółek notowanych na GPW na rzecz obligacji nieskarbowych i inwestycji zagranicznych. Zakres i stopień tego wpływu będą zależały od ostatecznych rozstrzygnięć  regulacyjnych (pożyczki papierów wartościowych oraz wykorzystanie instrumentów pochodnych) oraz decyzji obywateli dotyczącej tego czy składki będą w całości przekazywane do ZUS czy częściowo do OFE.

Prywatyzacja

Skarb Państwa na koniec 2013 r. był właścicielem znaczących pakietów akcji wielu notowanych spółek (np. 35,2% spółki PZU, 31,4% spółki PKO BP, 61,9% spółki PGE, czy 31,8% spółki KGHM). Udział Skarbu państwa w kapitalizacji spółek notowanych na GPW wynosił na koniec 2013 r. 20,8%.

Ministerstwo Skarbu Państwa w roku 2013 uzyskało przychody z prywatyzacji na poziomie 4,4 mld zł. Planowane przychody z prywatyzacji w 2014 r. szacowane są na 3,7 mld zł.

GPW oczekuje, że w kolejnych latach Skarb Państwa będzie kontynuował prywatyzację przez GPW zarówno poprzez zmniejszanie udziału Skarbu Państwa w spółkach już notowanych, jak i wprowadzanie na Giełdę kolejnych spółek. Intensywność tego procesu będzie jednak maleć w związku z malejącą liczbą w szczególności dużych spółek, które pozostają na liście do sprywatyzowania.

Wsparcie produkcji energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji i obligo giełdowe dla gazu

Na działalność TGE wpływają w istotnym stopniu krajowe regulacje. Zawarte w ustawie Prawo energetyczne przepisy dotyczące systemu wsparcia produkcji energii w wysokosprawnej kogeneracji wygasły z końcem marca 2013 r. W 2013 r. i w 2014 r. Sejm RP pracował nad ustawą przywracającą wsparcie dla wysokosprawnej kogeneracji. W zależności od ostatecznej formy przepisów w tym zakresie na Towarowej Giełdzie Energii może odbudować się aktywność uczestników rynku w segmencie kogeneracyjnych świadectw pochodzenia.

Wpływ na wolumeny obrotu na giełdzie gazu ma uchwalona we wrześniu 2013 r. ustawa Prawo gazowe. Ustawa wprowadziła obowiązek sprzedaży przez giełdę 30% gazu ziemnego wprowadzonego do systemu przesyłowego w 2013 r., 40% w 2014 r. oraz 55% w 2015 r. i w kolejnych latach.

Wybór TBSP na rynek elektroniczny obrotu skarbowymi papierami wartościowymi (SPW) na kolejne dwa lata

30 stycznia 2014 r. w wyniku przeprowadzonej procedury wyboru rynku elektronicznego obrotu SPW, Treasury BondSpot Poland został ponownie wskazany przez Dealerów Skarbowych Papierów  Wartościowych jako rynek preferowany na następne dwa lata tj. od 1 października 2014 r. do 30 września 2016 r. Decyzja ta jest istotna dla dalszego rozwoju rynku TBSP.

Czynniki wewnętrzne

Poziom opłat

Poziom opłat to istotne narzędzie spółki do kreowania biznesu. Zmiany opłat giełdowych są przede wszystkim nakierowane na stymulowanie poszczególnych grup inwestorów i budowanie odpowiedniego poziomu płynności na rynkach GPW.

GPW funkcjonuje w konkurencyjnym otoczeniu, w którym istotnym elementem jest presja cenowa, zarówno ze strony konkurentów jak i uczestników rynku, zwłaszcza w obliczu działalności prowadzonej przez wielostronne platformy obrotu, które oferują poziom opłat znacznie niższy niż giełdy. Stąd w ostatnich latach w sektorze giełd przeważa tendencja do obniżania opłat na rynkach akcji.

GPW z początkiem 2013 roku zmieniła politykę opłat, zmniejszając ich poziom na rynku akcji i rynku instrumentów pochodnych. W trakcie roku 2013 r. GPW uruchomiła także kilka programów promocyjnych w zakresie opłat, których istotą jest premiowanie najaktywniejszych uczestników obrotu. W maju 2013 r. zostały obniżone opłaty operacyjne od obrotu sesyjnego na rynku Catalyst, dla Członków Giełdy, którzy w danym miesiącu odpowiadali za co najmniej 150 mln zł obrotów. Od lipca 2013 r. na okres 3 pierwszych miesięcy działalności na rynku instrumentów pochodnych częściowo zostały zniesione opłaty dla nowych członków Giełdy. W październiku 2013 r. został uruchomiony program High Volume Provider wprowadzający niższe opłaty transakcyjne dla podmiotów inwestujących wyłącznie na własny rachunek i generujących określone poziomy obrotów na rynku akcji i terminowym.

Wszelkie zachęty cenowe i programy promocyjne wprowadzane przez GPW w obszarze opłat giełdowych są częściowo odpowiedzią na oczekiwania uczestników rynku, jednak ich celem nadrzędnym jest zwiększenie aktywności poszczególnych inwestorów w zakresie generowania obrotów i dzięki temu zapewnienie wyższego poziomu płynności na rynkach GPW. Poziom opłat jest jednak tylko jednym z wielu czynników mających finalnie wpływ na aktywność inwestorów na rynku, stąd efekty wprowadzenia zachęt w tym obszarze mogą być trudne do zmierzenia w długim okresie.

Nowa strategia

Strategia GPW.2020 na lata 2014 - 2020 została przyjęta w grudniu 2013 r. i jest wyrazem dążenia Giełdy do długoterminowego i stabilnego kreowania wartości dla jej akcjonariuszy poprzez wzmacnianie bezpieczeństwa modelu biznesowego i poszukiwanie nowych, długoterminowych źródeł rozwoju. Sytuacja Spółki w kolejnych latach będzie w dużej mierze zależała od zdolności do realizacji tej strategii – zarówno jej elementów nakierowanych na wzrost organiczny, a także w zależności od tego jak szybko i z jakimi partnerami uda się przeprowadzić przedsięwzięcia mające na celu zewnętrzny rozwój spółki.

W przypadku wzrostu organicznego istotnymi czynnikami są możliwości inwestycyjne funduszy inwestycyjnych i emerytalnych oraz aktywność banków jako inwestorów. Zarówno możliwość bezpośredniego uczestnictwa banków na rynku jak i umożliwienie otwartym funduszom emerytalnym pożyczanie papierów wartościowych oraz hedgingu na rynku są uzależnione od procesu legislacyjnego, w którym GPW stara się aktywnie uczestniczyć. Zdaniem Spółki, te oraz inne działania opisane w strategii mogą przyczynić się do maksymalizacji wykorzystania dotychczasowych źródeł wzrostu Grupy Kapitałowej (w szczególności potencjału lokalnej bazy inwestorów i emitentów).

Rozwój zewnętrzny GPW ma prowadzić do dywersyfikacji przychodów i umiędzynarodowienia. Dywersyfikacja przychodów ma na celu przede wszystkim zmniejszenie zależności wyników finansowych Grupy Kapitałowej GPW od trendów i aktywności inwestorów na rynku akcji, który stanowi aktualnie dominujące źródło przychodów Grupy Kapitałowej GPW. W zależności od szybkości i zdolności do realizacji wspólnych przedsięwzięć z wybranymi podmiotami, oferującymi innowacyjne produkty, z ugruntowaną pozycją rynkową lub unikalnymi zasobami i perspektywami wzrostu, proces dywersyfikacji i umiędzynarodowienia działalności GPW może przebiegać z różną dynamiką.

Realizacja strategii dopuszcza generowanie zwiększonych kosztów, zwłaszcza w pierwszych latach jej realizacji jak i w początkowych etapach ujętych w niej projektów. GPW oczekuje, że realizacja projektów i zwiększone wydatki przyniosą w przyszłości korzyści w postaci długookresowego wzrostu.

Reorganizacja Grupy na rynku towarowym

W 2013 roku GPW rozpoczęła reorganizację Grupy Kapitałowej w zakresie posiadanych spółek prowadzących działalność na rynku towarowym. Reorganizacja polega na skoncentrowaniu działalności w obszarze rynku towarowego pod jedną spółką holdingową – WSE Commodities. GPW oczekuje, że koncentracja działań na rynku towarowym w ramach spółki holdingowej przyniesie potencjalne korzyści biznesowe. Dodatkowo, w celu optymalizacji podatkowej, GPW i WSE Commodities zostały objęte podatkową grupą kapitałową.

Drugi etap wdrażania nowego systemu transakcyjnego

Konkurencyjność giełd w dużym stopniu zależy od poziomu zaawansowania technologicznego, sprawności, wydajności i szybkości systemu obrotu oraz towarzyszącej mu infrastruktury. Po uruchomieniu 15 kwietnia 2013 r. nowego systemu transakcyjnego UTP na GPW, kolejnym etapem rozwoju technologii na GPW będzie rozpoczęcie w 2014 r. procesu wdrażania wyspecjalizowanego modułu do obrotu instrumentami pochodnymi, który zwiększy atrakcyjność rynku derywatów na GPW wśród inwestorów.

Kontynuacja rozmów z CEESEG

W 2013 roku GPW oraz CEE Stock Exchange Group AG (CEESEG) rozpoczęły wstępne rozmowy na temat  współpracy. Strategicznym celem Giełdy jest zintegrowanie rynków akcji w Regionie Europy Środowej
i Wschodniej, na warunkach stanowiących wsparcie dla rozwoju Grupy Kapitałowej GPW i generujących korzyści dla interesariuszy Grupy Kapitałowej GPW. W 2014 r. GPW będzie dążyła do wypracowania jednoznacznej decyzji zarówno na poziomie Zarządu Giełdy, jak i na poziomie swoich akcjonariuszy, co do przystąpienia do współpracy, jak i jej kształtu. Ewentualna decyzja o rozpoczęciu współpracy w jakiejkolwiek formie, może oznaczać po stronie GPW, w szczególności w początkowym okresie, konieczność oddelegowania istotnych zasobów do realizacji tego projektu i poniesienia jednorazowych kosztów z nim związanych, a także znaczące zmiany organizacyjne.

[1] Dane na podstawie publikacji Komisji Europejskiej pt. European Economic Forecast – Autumn 2013